روانشناسی وقتی کودکتان میخواهد شما را نجات دهد!
- نویسنده موضوع اقیــانــــــوس
- تاریخ شروع
مقدمه:
کودکان دنیا را با تخیل، احساسات ناب و الگوگیری از والدین خود درک میکنند. گاهی در بازی، حرف زدن یا واکنشهای روزمره، رفتاری نشان میدهند که گویی میخواهند شما را «نجات دهند». این رفتار میتواند از همدلی طبیعی، ترس از دست دادن، یا تلاش برای جلب توجه و کنترل محیط نشئت بگیرد. درک این موقعیتها به والدین کمک میکند هم به نیازهای عاطفی کودک پاسخ دهند و هم مرزهای سالم را به او بیاموزند.
۱. نجات عاطفی (وقتی کودک میخواهد غم شما را برطرف کند):
کودک هنگام دیدن گریه یا ناراحتی شما ممکن است با بغل کردن، آوردن اسباببازی یا گفتن «گریه نکن» سعی کند شما را شاد کند. این نشانه همدلی بالاست ولی میتواند به احساس مسئولیت بیش از حد در قبال حالات شما منجر شود. بهتر است بپذیرید که کودک ناراحتی شما را دیده و تشکر کنید، اما توضیح دهید که احساس غمگینی طبیعی است و او لازم نیست همیشه «درمانگر» باشد. این کار به کودک میآموزد که مراقبت از دیگران بدون فراموش کردن مرزهای عاطفی امکانپذیر است.
۲. نجات فیزیکی (مثل پریدن وسط دعوا یا خطر خیالی):
در بازی یا حتی موقعیتهای واقعی مثل مشاجرهٔ سبک والدین، کودک ممکن است خود را وسط بیندازد یا فریاد بزند: «به مامان دست نزن!» این واکنش از ترس و حس محافظت غریزی ناشی میشود. در لحظه باید او را آرام کنید و بگویید امنیت شما برقرار است، سپس بعداً با آرامش دلیل نگرانی او را بپرسید. آموزش تفاوت بین خطر واقعی و خشم کوتاهمدت بزرگترها به کودک کمک میکند بدون اضطراب، ابراز محافظت کند.
۳. نجات با اسباببازی یا هدیه (ارتباط دادن شاد کردن شما با اشیا):
کودک ممکن است عروسک یا خوراکی مورد علاقهاش را به شما بدهد تا «حالتان خوب شود». این رفتار از الگوی «وقتی من چیزی بدهم، دیگران خوشحال میشوند» سرچشمه میگیرد. اگر بیش از حد تشویق شود، کودک یاد میگیرد که ارزش او در «بخشیدن چیزها» برای حل مشکلات دیگران است. در عوض میتوانید بگویید: «ممنون که به فکر من هستی؛ همین که کنار من هستی کمکم میکند.» اینگونه توجه را از شیء به حضور عاطفی او معطوف میکنید.
۴. نجات نمادین در نقشبازی (مثل قهرمان شدن در بازی):
در بازی «پلیس و دزد» یا «دکتر و بیمار»، کودک مدام نقش نجاتدهندهٔ شما را میگیرد: شما را میبندد و سپس آزاد میکند یا شما را بیمار فرض کرده و درمانتان میکند. این نوع نجات سالم و خلاقانه است و به کودک کنترل بر ترسهای درونی میدهد. میتوانید با اشتیاق وارد نقش شوید، اما گاهی هم نقش را عوض کنید تا کودک بیاموزد که گاهی بودن در موقعیت نیازمند کمک، ضعف نیست. این بازی باعث تقویت مهارت حل مسئله و همدلی میشود.
۵. نجات از تنهایی (جلوگیری از جدایی یا ترک شدن توسط شما):
برخی کودکان وقتی احساس کنند والدین ناراحت یا خسته هستند، چنان به او میچسبند که گویی با چسبیدن از «رفتن» یا «از دست دادن» شما جلوگیری میکنند. این رفتار در کودکانی که سابقهٔ جدایی یا اضطراب دلبستگی دارند بیشتر دیده میشود. باید با آرامش به کودک اطمینان دهید که شما نمیروید و او وظیفهای برای «نگه داشتن» شما ندارد. ایجاد روتینهای قابل پیشبینی و تأیید احساس او («میدونی ناراحتم، اما خودم میتونم مدیریتش کنم») اضطرابش را کم میکند.
کی این تاپیک رو خونده
(کل خوانندگان: 5)