معرفی خودفریبی استراتژیک
- نویسنده موضوع HIIIS
- تاریخ شروع
۱. تعریف و نامگذاری
نام علمی: خودفریبی استراتژیک (Strategic Self-Deception)نامهای دیگر: تزویر مثبت با خود، کلاهگذاشتن به نفع خود، فریب انگیزشی
تعریف کوتاه:
مجموعهای از ترفندهای آگاهانه که فرد برای فریب دادن موقت ذهن خود استفاده میکند تا بتواند کاری سخت، ترسناک یا خستهکننده را شروع کند یا به پایان برساند.
۲. علت پیدایش این رفتار (ریشه روانشناسی)
الف)تضاد درونی مغز:*ذهن برنامهریز (قشر پیشانی): سود بلندمدت را میبیند.
*ذهن لحظهای (دستگاه لیمبیک): لذت فوری و راحتطلبی میخواهد.
*پدیده اهمالکاری (procrastination):
مغز کار سخت را معادل «درد» تصور میکند و از آن فرار میکند.
*نیاز به عبور از خط شروع:
اغلب سختترین بخش یک کار، شروع کردن آن است. خودفریبی، مانع شروع را برمیدارد.
4.انواع روشهای خودفریبی استراتژیک (دستهبندی ترفندها)
۱. فریب در اندازه کار
در این روش، فرد کار بزرگ و دشوار را در ذهن خود به چند بخش بسیار کوچک و به ظاهر آسان تقسیم میکند. به جای اینکه بگوید «باید پایاننامه را بنویسم»، میگوید «فقط یک پاراگراف مینویسم».مثال: «فقط ۵ دقیقه این کار را انجام میدهم، نه بیشتر.»
۶. فریب در مسئولیت ساختگی
فرد وانمود میکند که به شخص دیگری (دوست، همکار، استاد) قول داده است آن کار را انجام دهد، در حالی که چنین قولی در کار نیست.مثال: «به دوستم گفتم امروز این کار را تمام میکنم، پس باید انجامش دهم.»
این شش دسته، ابزارهای اصلی «خودفریبی استراتژیک» هستند که هرکدام بسته به شرایط و شخصیت فرد میتوانند مؤثر واقع شوند.
4. چرا این روش مؤثر است؟
الف)کاهش فشار روانی شروع: ذهن با دیدن «فقط ۵ دقیقه» دیگر احساس خطر نمیکند.ب)فریب سیستم پاداشدهی مغز: دوپامین با دریافت پاداش (حتی وعده آن) افزایش مییابد.
ج)منحرف کردن ترس از شکست: با کوچک کردن کار، ترس از اشتباه کاهش مییابد.
د)ایجاد اینرسی حرکتی: شروع کوچک، معمولاً به ادامه کار منجر میشود (قانون اینرسی رفتاری).
کی این تاپیک رو خونده
(کل خوانندگان: 2)