تاریخ‌نگار تاریخچهٔ سازها | ویولن

[.YEGANEH..YEGANEH. عضو تأیید شده است.]

اگه یه روز وسط شلوغی خیابون یا توی یه فیلم، صدایی شنیدی که یه‌دفعه وایسادی، سرت رو چرخوندی و حس کردی یه چیزی توی دلت کش اومد…
احتمال خیلی زیاد ویولن بوده.
همون سازی که کوچیکه، جمع‌وجوره، ولی کاری می‌کنه آدم یه لحظه یادش بره کجاست، چی می‌خواست بگه، اصلاً چرا اومده اینجا.​

 

[پناه.]

 

[پناه.]

ریشه‌های دقیق‌تر ویولون
جد مستقیم ویولون: ویولا دا براچو (Viola da Braccio)

تو ایتالیای قرن ۱۵، سازی به اسم «ویولا دا براچو» بود یعنی «ویولای بازو» — چون موقع نواختن روی بازو نگهش می‌داشتن.

این ساز ۳ سیم داشت و کوکش با ویولون امروزی فرق می‌کرد.

تفاوتش با ویولا دا گامبا: گامبا رو بین پاها می‌گذاشتن (گامبا = پا)، ولی براچو رو روی شونه و بازو می‌ذاشتن — همین شد پایه طراحی ویولون امروزی.

 

[پناه.]

اولین ویولون واقعی کی ساخته شد؟

قدیمی‌ترین ویولون‌های شناخته‌شده رو آندره‌آ آماتی تو سال‌های ۱۵۵۵-۱۵۶۰ تو کرمونای ایتالیا ساخت.

قبلش تو نقاشی‌های گائودنزیو فراری (۱۵۳۵) یه ساز سه‌سیم شبیه ویولون دیده شده که احتمالاً قدیمی‌ترین تصویر از یه ساز شبیه ویولونه.

چرا کرمونا؟

کرمونا یه شهر کوچیک تو لمباردی بود که صنعت چوب‌تراشی و ساخت ساز از قرن ۱۴ توش رونق داشت.

رقابت بین خاندان‌های آماتی، استرادیواری و گوارنری باعث شد کیفیت ساخت به اوج برسه.

راز چوب‌هاشون (صنوبر برای صفحه‌رو، افرا برای بدنه و دسته) و لاک مخصوصشون هنوزم کاملاً کشف نشده.

 

[پناه.]

چطور معرفی و گسترش پیدا کرد؟

۱. دربارهای اروپا (قرن ۱۶-۱۷)
اول ویولون یه ساز عامیانه بود — توی میخانه‌ها و جشن‌های روستایی نواخته می‌شد.
اشراف اروپا اول بهش به چشم یه ساز «پایین‌رده» نگاه می‌کردن.
تا اینکه لویی چهاردهم (پادشاه فرانسه) یه گروه ۲۴ نفره ویولونیست به اسم Les Vingt-quatre Violons du Roi (بیست و چهار ویولون پادشاه) تشکیل داد — این اولین بار بود ویولون وارد موسیقی درباری شد.

۲. نقش ایتالیا در جهانی شدن
آهنگسازان ایتالیایی مثل مونته‌وردی (۱۶۰۷) تو اپراهاش از ویولون استفاده کرد — اولین باری که ویولون تو یه ارکستر اپرا دیده شد.
آرکانجلو کورلی (۱۶۵۳-۱۷۱۳) با سونات‌هایش برای ویولون، تکنیک نوازندگی رو سیستماتیک کرد — بهش می‌گن «پدر تکنیک ویولون مدرن».

۳. انقلاب پاگانینی (قرن ۱۹)
نیکولو پاگانینی (۱۷۸۲-۱۸۴۰) با تکنیک‌های باورنکردنی‌اش — مثل پیتزیکاتوی دست چپ، هارمونیک‌های مصنوعی، و آکوردهای همزمان — ویولون رو متحول کرد.
خیلی‌ها فکر می‌کردن با شیطان معامله کرده!
بعد از پاگانینی، آهنگسازا دیگه ویولون رو فقط یه ساز ملودیک نمی‌دیدن — فهمیدن چقدر ظرفیت تکنیکی داره

۴. ورود به ایران (دوره قاجار)
ویولون حدوداً اواخر قرن ۱۹ (دوره ناصرالدین شاه) از طریق سفرهای اروپایی و ارتش به ایران اومد.
اولین نوازنده‌های حرفه‌ای ایرانی: ابوالحسن صبا (پدر ویولون ایران) که تکنیک ایرانی رو روی ویولون پیاده کرد و حسین یاحقی.
صبا با تلفیق ردیف موسیقی ایرانی با تکنیک ویولون، سبک منحصربه‌فردی ساخت که هنوزم ادامه داره.