همگانی دورهمی نگارنده‌های انجمن | سری چهارم: رمان ایرانی، فرهنگ خارجی

[AlirixAlirix عضو تأیید شده است.]

سلام به همگی
در سری چهارم قراره درباره‌ی موضوعی گفتگو کنیم که احتمالا همگی، چه به عنوان نویسنده چه به عنوان خواننده، بارها با آن روبه‌رو شده‌ایم.
​

• چرا در بسیاری از رمان‌های ایرانی، شخصیت‌ها یا اسامی خارجی دارند یا داستان در فضایی با فرهنگ و سبک زندگی غیرایرانی روایت می‌شود؟ ​
• آیا این انتخاب صرفاً سلیقه‌ی نویسنده‌است یا دلایل عمیق‌تری مثل جذب مخاطب، تاثیر آثار خارجی، محدودیت‌های روایت یا حتی فرار از کلیشه‌های فرهنگی پشت آن قرار دارد؟​
• از طرف دیگر، آیا استفاده از فرهنگ و اسامی خارجی باعث جهانی‌تر شدن داستان می‌شود یا هویت ایرانی اثر را کم‌رنگ می‌کند؟​

مایلم بدون قضاوت، از زاویه‌های مختلف به این موضوع نگاه کنیم و تجربه‌ها و دیدگاه‌های متفاوت همدیگر را بشنویم.

{ باتشکر از مدیریت تالار نقد @Mansi بابت ایده‌ی جدیدشون برای دورهمی }​

 

[گربه خاکستری=))]

سلام
من خودم یکی از این رمان‌ها رو دارم
من خودم بر اساس سلیقه رمان‌ها رو نوشتم و اصلا نمی‌تونم بگم که مثلا من این کار رو کردم که اثرم مثلا معروف بشه، جهانی بشه.
ممکنه ایده‌ای که تو داری فقط توی کشورهای خارجی کار کنه و با توجه به اتفاقات رمانت، اصلا نمی‌تونی اون رو قاتی فرهنگ ایرانی بکنی.

 

[shirin_s]

سلام
به نظرم بر میگرده به تغذیه فکری نویسنده
مثلا من خودم اون اوایل چون رمان‌هایی که میخوندم تو این سبک بود و یا خارجی بود و فیلم‌هایی که میدیدم هم ایرانی نبود داستان ‌هام اینطوری می‌شد
ولی از وقتی فیلم‌های ایرانی میبینم و رمان‌های ایرانی میخونم که فرهنگ ایرانی توش رعایت شده و به تصویر کشیده شده، سبک نوشتنمم تغییر کرده و از رمانی با یه شخصیت خارجی به نام آندره رسیدم به رمان یه مشت گیلاس با فرهنگ ایرانی و شخصیت اصلی به نام گلاب که جلوتر ایرانی تر هم میشه.
یه عامل دیگه هم سبک زندگی و تفکر خود نویسنده‌ تو زندگیه.
کسی که سبک زندگی متناسب با فرهنگ ایرانی نداره نوشته‌هاش هم این شکلی میشن.
البته همیشه استثنائاتی وجود داره

 

[AsemoonAsemoon عضو تأیید شده است.]

درود دوستان

گاهی اوقات ایده‌ی نویسنده با فرهنگ ایرانی‌ همخوانی نداره. یه جورایی انگار اگر اون اثر با اسامی یا فضا و فرهنگ ایران نوشته بشه باور پذیریش برای مخاطب کمتره. به نظر من می‌تونه حتی جهان فیلم و سریال هم توی این باور دخیل باشه. مثلا یک سری ایده‌های آثار علمی تخیلی و فانتزی به گونه‌ای هستش که با توجه به به نمایش گذاشته شدن این فضاها بیشتر توی آثار و فیلم‌های خارجی، نویسنده ‌های ایرانی هم دنباله روی همون ها میشن.
بعضی از نویسنده‌ها هم این تفکر رو دارند که اگر بخوام اثرم جهانی بشه پس باید به فرهنگ غرب نزدیک تر باشه.
بعضی ها برای آزادانه تر نوشتن ازش استفاده می‌کنند ( مثلا من خودم اگر ایده‌م و داستانم توی ایران اتفاق بیوفته، پسر و دختر تا عقد نکنن به هم دست هم نباید بدن 😂 )
گاهی اوقات هم ایده با قوانین ایران مطابقت نداره. مثلا کسی که رمان جنایی میخواد بنویسه یا رمانی که جنایی نیست ولی قتل یا اتفاقی توش داره که مجازات مجرم رو نویسنده میخواد چیزی تعیین کنه که توی ایران مورد تایید نیست. پس دست به دامن قوانین یه کشور دیگه میشه.
من خودم این مورد آخر برام پیش اومده.

 

[:)MAHAK]

سلام به همگی

خب با حرف شیرین جان موافقم.
فکر می‌کنم این کلان بر می‌گرده به فرهنگ سازی اشتباه ما. من خودم تا حالا فیلم و سریالی درست و حسابی تو ژانر اکشن،ترسناک، جنایی، تریلر ‌‌‌‌‌‌‌و مافیایی ندیدم. رمان و داستان هم با این ژانرها خیلی کم دیدم که حالا نمی‌دونم محدودیتی بوده یا دلیل خاصی داشته اما خیلی از صحنه ها توضیح داده نمی‌شد. و به خاطره همین واقعا اگه بخوام داستانی روایت کنم مدام اون صحنه های فیلم و کتاب های خارجی توی سرم تجسم میشه.
به عنوان مثال« فرانک شلیک کرد، درست یک گلوگه کاشت وسط پیشونی فرهاد.»
به فرانک و فرهاد واقعا جدال و مبارزه نمیاد چون از لحاظ تصویری کمتر دیده شده
اما اگه بگیم «ژسیکا شلیک کرد، درست یک گلوگه کاشت وسط پیشونی جک.»
ما چون فقط با اسم های ایرانی عاشقانه های خوب توی رمان ها دیدم، دیگه نمی‌تونم اون صحنه های لطیف رو حذف کنم.
نمی‌دونم این خوبه یا بد. اما شخصیت و کارتر ها با اسامی ایرانی دیگه الان برای من فقط یاد ژانر عاشقانه و دارم اجتماعی می‌ندازه.

 

[malihemalihe عضو تأیید شده است.]

شخصاً هرچی رمان با اسامی خارجی نوشتم جذاب‌تر و هیجانی‌تر بوده. البته جوانتر که بودم یک رمان نوشتم که دختره ایرانی بود و قاتل بود و خب اصلا مخاطب جذب نکرد. همون رمان و اسامیش رو تغییر دادم. کلی طرفدار پیدا کرد. کلا بنظرم مانور دادن با اسامی خارجی راحت‌تر و جذاب‌تره. مخاطب‌گیرش خوبه!
مگه این که بخوای رمان عامه پسند و کلیشه‌ای و عاشقانه قدیمی بنویسی...

 

[HIIIS]

وقت بخیر
فکر نمی‌کنم خارجی نوشتن وقتی منبعی نداشته باشی که اثر در خارج چاپ بشه، اونجوری فکر کردن درموردش درست باشه.
خودم به شخصه چون جنایی بیشتر می‌خونم و پادکست جنایی بیشتر گوش می‌دم، دوست دارم سبکم رو تا حدی در این آثار قوی کنم. این می‌تونه به این برگرده که سریال یا فیلمی که اون سبکی باشه تو خارج همه‌گیرتره برای ایده‌ی من
و درست هم نیست بگیم رواج دادن این آثار داره هویت ایرانی رو زیر سوال می‌بره چون بازم نویسنده تلاش کرده یک‌سری چارچوب رو رعایت کنه که ایرانی بودنش رو اثبات کنه.
در مورد ایرانی نوشتن هم نظری ندارم چون آثار خوب کم نخوندم و در مقابل آثاری هم خوندم که صرفا حیف وقت بوده.

 

[Emily]

به غیر از دلایلی که دوستان گفتن، به نظر من یه دلیل دیگه‌ای که برای نوشتن رمان تو فرهنگ و فضای غیر از ایران وجود داره، علاقه به یک یا چند فرهنگ خاصه. برای مثال، خود من به فرهنگ ژاپن علاقه‌مندم و رمان جدیدم تو همون فضاست.
از طرفی، خیلی از نویسنده‌ها، این دیدگاه رو دارن که مخاطب از رمان با اسامی فارسی استقبال نمی‌کنه. می‌ترسن رمانشون هم‌رده‌ی رمان ‌های زرد و کلیشه‌ای یا به اصطلاح "روبیکایی" حساب بشه و برای جلوگیری، از اسامی خارجی استفاده می‌کنن.

 

[پناه.]

درود
من فکر می‌کنم بعضی نویسنده‌ها چون زیاد کتاب خارجی خوندن یا فیلم‌های خارجی دیدن ناخودآگاه فضای داستانشون هم به اون سمت میره.شاید هم فکر می‌کنن یک اسم یا فضای غیرایرانی باعث می‌شه داستان برای مخاطب جذاب‌تربه نظر بیاد.
بعضی وقت‌ها هم انتخاب فضای خارجی یه جور راه فرار از محدودیت‌ها حساب میشه دیگه. نویسنده وقتی داستانش رو در یک شهر یا فرهنگ غیرایرانی می‌ذاره شاید راحت‌تر بتونه درباره‌ی موضوعاتی بنویسه که توی ایران نمی‌شه مطرحشون کرد.
مثلا کمتر کتاب یا فیلم مطرحی توی ایران هست که در مورد ترنس‌ها یا مشکلات باز جوامع امروزی باشه. شایدم اصلا نیست اینقدر که فیلتر روشه یا گارد داریم روش.
اینم بگم که بعضی رمان‌ها اونقدر از فضای ایرانی فاصله می‌گیرن که خواننده احساس می‌کنه اگر اسم نویسنده رو ندونه، اصلاً متوجه ایرانی بودنش نمی‌شه پس مسئله این نیست که اسم یلدا باشه یا ملیکا یا داستان توی تهران باشه یا قلب لس‌آنجلس مسئله اینه که نویسنده چرا این انتخاب رو کرده و آیا تونسته دنیایی خلق کنه که خواننده باهاش ارتباط بگیره یا نه.

 

[پناه.]

اینم بگم که به‌شخصه برام رمانی مهمه که ریشه داشته باشه و چیزی رو که شروع کرده با تموم شده‌اش خواستم مقایسه کنم بتونم بهش آفرین بگم نه اینکه چرا وقتم رو تلف کردم. نویسنده ایرانی‌ای که خوب تونسته باشه از این رمان‌ها بنویسه کم نداریم.